Zwartdruk? Blauwdruk? Wat doen we ermee?
Bij de aankoop van de van de 500ste eerstedagenvelop, op 1 juni 2004, werden we verrast met een reproductie van de eerste Nederlandse postzegel van 1852. Sindsdien zijn de zogenoemde blauwdrukken opgenomen in de latere jaargangen van de Speciale Catalogus van de NVPH. Als toelichting is niet veel vermeld: De blauwdruk wordt uitgegeven door de NVPH. Het zijn gelimiteerde uitgaven waarbij telkens een bekende postzegel van Nederland uit verleden afgebeeld zal worden.
In het jaar 2007 was het al nummer 5 die als blauwdruk aan de collectie van de verzamelaar kon worden toegevoegd, met een reproductie van de postzegel van ½ cent uitgegeven in 1907. Een nieuw fenomeen?
Andere landen hebben eenzelfde soort uitgiften, maar dan zwartdrukken genoemd. Zoals de voormalige DDR met als voorbeeld een blokje uit 1977 ter gelegenheid van een internationale postzegeltentoonstelling.
De frankeerwaarde en de bijslag in het blokje zijn op de zwartdruk door zwarte strepen ‘ongeldig’ gemaakt voor de frankering. De zegel in het blokje is niet van een perforatie voorzien.
Ook in 1978 werd een zwartdruk uitgebracht, eveneens met zegels waarvan de waarde was doorgehaald, maar nu had men een zeer lichtgroene achtergrondkleur toegevoegd.
Onze zuiderburen kennen het fenomeen zwartdruk ook. En wel op verschillende manieren. Net als de DDR als zegel in zwart gereproduceerd op een velletje papier. Enkele voorbeelden zijn genomen uit het jaar 2001. Hier werd de frankeerwaarde niet doorgehaald met zwarte strepen, maar in een hoek van de zegel op het velletje voorzien van een namaak stempel. In de vorm van het logo van De Post.
In drie talen wordt aangegeven dat uit uitgifte is gerealiseerd door het Belgische postbedrijf.
Maar ook zonder tekst zien we de namaak stempels. Zoals op de zwartdruk van de postzegel met een afbeelding van een dinosaurus.
In het ‘stempel’ prijkt alleen het logo van De Post.
Een andere manier van het produceren van een zwartdruk was, door deze op te nemen in de bureauagenda die werd uitgegeven door de Belgische Post. Als voorbeeld een reproductie van de zegel uit 1986: Jaar van het Bier.
De zwartdruk van de zegel was opgenomen op een bladzijde die door middel van een perforatie kon worden uitgescheurd. En ook deze zegel was voorzien van een ‘stempel’ met daarin het logo van de Belgische Post.
Erboven was op het velletje de een toelichtende tekst opgenomen:
En zo zijn er meer postadministraties die zwartdrukken hebben uitgegeven, zoals Oostenrijk.
Maar welke status hebben deze zwartdrukken? Zijn ze verzamelwaardig en behoren ze in een collectie te worden opgenomen? En de blauwdrukken van de NVPH? Wat is uw mening? 
