Gaatjes in postzegels
Postzegels moeten er perfect uitzien. Dat is de hedendaagse mening van vrijwel alle postzegelverzamelaars. Geen tandje mag ontbreken, een vouw in de zegel maakt deze bijna waardeloos en een scheurtje is helemaal een ramp. Dat was vaak ook de mening van verzamelaars in de vorige eeuw. Wat dan te doen als men een postzegel in handen kreeg waarin een perforatie was aangebracht in de vorm van één of meer letters? Ook hierin verschilde men weinig van mening: horen thuis in de prullenbak! Ook al had de zegel nog zo’n hoge frankeerwaarde.
En toch waren bepaalde verzamelaars een geheel andere mening toegedaan. Zij gingen zich juist toeleggen op het verzamelen van postzegels met gaatjes, de zogenoemde perfin verzamelaars. Maar waarom die gaatjes?
De uitvinder van het postzegel perforeer apparaat, en daarmee wordt niet bedoeld de perforeermachine om postzegelvellen te perforeren waardoor men ze van elkaar kon scheuren, was Mr. Joseph Sloper in Engeland. Hij schreef een brief aan de Directeur Generaal van de Britse Post, de Hertog van Monrose waarin hij verzocht om formele toestemming om postzegels van een veiligheidsmerk te laten voorzien door Britse firma’s. Op 13 maart 1868 kreeg hij bericht, dat dit was toegestaan! Doorslaggevend was het voordeel, dat ontvreemding van postzegels door eigen personeel van de firma’s op deze wijze kon worden voorkomen.
Heel veel bedrijven maakten gebruik van deze gelegenheid om de diefstal van postzegels door eigen personeel te voorkomen. Het kwam blijkbaar veel voor! Maar verzamelaars waren dus niet blij met deze uitvinding en inderdaad werden heel wat geperforeerde postzegels weggegooid. Het bleef niet alleen bij de Britse postzegels. In Nederland drong het ook door en in 1875 werd officieel door de Nederlandse Posterijen toestemming gegeven om Nederlandse postzegels te voorzien van een bedrijfsperforatie.
Zoals de Nationale Bank Vereniging, de latere Rotterdamsche Bank (Vereniging) N.V. Vrijwel elke grote plaats waar zo’n bank was gevestigd, had een perforeer apparaat om de letter N.B.V. in de postzegels te ponsen. Deze perforatie komt dan ook veel voor. Maar hoe kom je erachter waar de zegel met die ene perforatie werd gebruikt? Dan is een afdruk van het poststempel ideaal. Zoals de oranje zegel van 10 cent met een afdruk van het stempel Appingedam. Daar was ook een kantoor gevestigd. Maar ook kan men soms bepalen waar de zegel was gebruikt door kenmerken van de perforatie zelf. Daarvoor is wel een goede beschrijving nodig, en die bestaat. De zegel moet dan wel met de beeldzijde naar onder worden bekeken.
Soms is de perforatie zodanig aangebracht, dat de letters normaal leesbaar zijn, maar soms ook zijn ze in spiegelbeeld te zien. Banken kwamen veel voor, maar ook andere bedrijven.
Zoals N.O.T. van de Nederlandsche Overzee Trustmaatschappij in Den Haag, L.R. & Co voor Lippmann Rosenthal & Cie te Amsterdam, KARTO voor N.V. Handelsmaatschappij Karto in Amsterdam, enzovoorts. Zo bestaan er enkele honderden verschillende firmaperforaties.
Vele landen hebben het systeem van de firmaperforaties overgenomen. In Nederland bestaat een goede catalogus, wel in de Engelse taal, uitgegeven door E.J. Enschedé: List of Dutch Perfins. Dus bent u geïnteresseerd? Probeer dan die catalogus te pakken te krijgen. Voor mij zijn de zegels met gaatjes zeer zeker verzamelwaardig. Voor u ook?
En toch waren bepaalde verzamelaars een geheel andere mening toegedaan. Zij gingen zich juist toeleggen op het verzamelen van postzegels met gaatjes, de zogenoemde perfin verzamelaars. Maar waarom die gaatjes?
De uitvinder van het postzegel perforeer apparaat, en daarmee wordt niet bedoeld de perforeermachine om postzegelvellen te perforeren waardoor men ze van elkaar kon scheuren, was Mr. Joseph Sloper in Engeland. Hij schreef een brief aan de Directeur Generaal van de Britse Post, de Hertog van Monrose waarin hij verzocht om formele toestemming om postzegels van een veiligheidsmerk te laten voorzien door Britse firma’s. Op 13 maart 1868 kreeg hij bericht, dat dit was toegestaan! Doorslaggevend was het voordeel, dat ontvreemding van postzegels door eigen personeel van de firma’s op deze wijze kon worden voorkomen.
Heel veel bedrijven maakten gebruik van deze gelegenheid om de diefstal van postzegels door eigen personeel te voorkomen. Het kwam blijkbaar veel voor! Maar verzamelaars waren dus niet blij met deze uitvinding en inderdaad werden heel wat geperforeerde postzegels weggegooid. Het bleef niet alleen bij de Britse postzegels. In Nederland drong het ook door en in 1875 werd officieel door de Nederlandse Posterijen toestemming gegeven om Nederlandse postzegels te voorzien van een bedrijfsperforatie.
Zoals de Nationale Bank Vereniging, de latere Rotterdamsche Bank (Vereniging) N.V. Vrijwel elke grote plaats waar zo’n bank was gevestigd, had een perforeer apparaat om de letter N.B.V. in de postzegels te ponsen. Deze perforatie komt dan ook veel voor. Maar hoe kom je erachter waar de zegel met die ene perforatie werd gebruikt? Dan is een afdruk van het poststempel ideaal. Zoals de oranje zegel van 10 cent met een afdruk van het stempel Appingedam. Daar was ook een kantoor gevestigd. Maar ook kan men soms bepalen waar de zegel was gebruikt door kenmerken van de perforatie zelf. Daarvoor is wel een goede beschrijving nodig, en die bestaat. De zegel moet dan wel met de beeldzijde naar onder worden bekeken.
Soms is de perforatie zodanig aangebracht, dat de letters normaal leesbaar zijn, maar soms ook zijn ze in spiegelbeeld te zien. Banken kwamen veel voor, maar ook andere bedrijven.
Zoals N.O.T. van de Nederlandsche Overzee Trustmaatschappij in Den Haag, L.R. & Co voor Lippmann Rosenthal & Cie te Amsterdam, KARTO voor N.V. Handelsmaatschappij Karto in Amsterdam, enzovoorts. Zo bestaan er enkele honderden verschillende firmaperforaties.
Vele landen hebben het systeem van de firmaperforaties overgenomen. In Nederland bestaat een goede catalogus, wel in de Engelse taal, uitgegeven door E.J. Enschedé: List of Dutch Perfins. Dus bent u geïnteresseerd? Probeer dan die catalogus te pakken te krijgen. Voor mij zijn de zegels met gaatjes zeer zeker verzamelwaardig. Voor u ook? 
