De noodstempels van 1945

Tijdens de bevrijding van het zuidelijke deel van Nederland werden vele vernielingen aangericht. Zowel door Duits vuur als dat van de geallieerden. Een groot aantal grote en kleinere postkantoren werden deels of geheel vernield en de inventaris ging in de meeste gevallen verloren. Noodstempels werden in het bevrijde zuidelijke deel van Nederland door de postkantoren zo snel mogelijk in gebruik genomen. Hoe kwamen deze kantoren aan die stempels? De Engelsen hadden noodpostkantoren bij zich, die ze ´postal units´ noemden. In zo´n unit bevonden zich alle materialen die nodig waren om een postkantoor te laten functioneren. Het gewicht van zo´n unit bedroeg vijf ton en de standaarduitrusting omvatte: briefpostzakken, maskers of labels, papier, formulieren, potloden, inkt en stempels en andere zaken. Voldoende voor de uitvoering van een eenvoudige postdienst onder een bevolking van ongeveer 200.000 inwoners gedurende 3 maanden. De stempels waren eenvoudig van uitvoering. Het was een houder, vergelijkbaar met een gewoon rubber datumstempel, dat met een radertje kon worden verdraaid. De houder kon worden afgesloten met een uitklapbaar dekseltje en op dat dekseltje konden rubber letters worden gemonteerd om zo de kantoornaam te vormen. Alle kantoornamen werden aangebracht in hoofdletters, behalve Siebengewald. Enkele kantoren hadden meer dan één stempel. De meeste kantoren die een noodstempel gebruikten, ontvingen vanaf september 1945 nieuwe, stalen stempels, vervaardigd door De Munt in Utrecht. Maar andere kantoren gebruikten het stempel tot in 1946. Welke stempels bekend zijn? Hier volgt het rijtje met achter de kantoornaam de formele gebruiksperiode, toen het nieuwe stalen stempel in gebruik werd genomen: 1. Afferden Limburg), 12 juli 1945 tot 9 november 1945 2. Ammerzoden, eind juli 1945 tot 19 november 1945 3. Bergen (Limburg), 4 juli 1945 tot 9 november 1945 4. Eelde (Zeeland), 18 juni 1945 tot 9 november 1945 5. Ellewoutsdijk, 18 juni 1945 tot 9 november 1945 6. Gennep 1, 26 juni 1945 tot 9 november 1945 7. Gennep 2, 3 juli 1945 tot 9 november 1945 8. Grubbenvorst, 23 maart 1945 tot 9 november 1945 9. Hedel, eind juli 1945 tot 9 november 1945 10. Heyen, 4 juli 1945 tot 9 november 1945 11. Kerkdriel, eind juli 1945 tot 29 april 1946 12. Klundert 1, 16 juni 1945 tot 9 november 1945 13. Klundert 2, 18 juni 1945 tot 9 november 1945 14. Meerlo (Limburg), 16 juni 1945 tot 9 november 1945 15. Ottersum, 4 juli 1945 tot 9 november 1945 16. Overloon, 29 mei 1945 tot 14 september 1945 17. Sambeek, 16 juni 1945 tot ?? 18. Sevenum, 26 maart 1945 tot 9 november 1945 19. Siebengewald, 4 juli 1945 tot 9 november 1945 20. Tegelen 1, 9 juni 1945 tot 9 november 1945 21. Tegelen 3, 18 juni 1945 tot 9 november 1945 22. Tegelen 4, 18 juni 1945 tot 9 november 1945 23. Velddriel, eind juli 1945 tot 19 november 1945 24. Velden, 30 mei 1945 tot 9 november 1945 25. Vierlingsbeek, 16 juni 1945 tot 14 september 1945 26. Well, stempel bestond maar is niet gebruikt 27. Wellerlooi, stempel bestond maar is niet gebruikt 28. Woensdrecht, 16 juni 1945 tot 9 november 1945 29. Ysselstein (Limburg), 18 juni 1945 tot 9 november 1945